9. Les nombres et l'heure
Compter de 1 à 20, utiliser les ordinaux, demander et dire l'heure.
Les nombres kabyles sont simples et réguliers. Une fois les dix premiers mémorisés, on peut former les dizaines et les nombres plus grands par composition.
9.1. Les nombres cardinaux (1 à 10)
| Nombre | Kabyle | Chiffre |
|---|---|---|
1 | yiwen | 1 |
2 | sin | 2 |
3 | kraḍ | 3 |
4 | rebɛa | 4 |
5 | semmus | 5 |
6 | sdis | 6 |
7 | sa | 7 |
8 | tam | 8 |
9 | tesɛa | 9 |
10 | mraw | 10 |
9.2. De 11 à 20
| Nombre | Forme kabyle |
|---|---|
11 | mraw d yiwen |
12 | mraw d sin |
13 | mraw d kraḍ |
15 | mraw d semmus |
20 | εecrin |
9.3. Les ordinaux
| Ordre | Masculin | Féminin |
|---|---|---|
1er / 1ère | amezwaru | tamezwarut |
2e | wis-sin | tis-snat |
3e | wis-kraḍ | tis-kraḍ |
4e | wis-ukuẓ | tis-ukuẓ |
5e | wis-semmus | tis-semmus |
9.4. Demander et dire l'heure
Pratique
60 phrases · 2,865 correspondancesYemmut sin n iseggasen-aya.
Azul fell-awen i sin!
Yiwen ur icukket kra.
Af-d acḥal i yi-d-ikker.
Af-d acḥal i yi-d-tekker.
Sefru-d acḥal i yi-d-isɣam.
Sefru-d acḥal i yi-d-isker.
Yiwen ur d-yenni akka.
Tesɛa aṭas n yiḍan.
Tiɣimit urǧin tenɣa yiwen.
Acḥal teswa txatemt-a ?
Imawlan-iw mmuten i sin.
Ttṛebbin yiwen webṛik yelha.
Wwin-d yiwen webrid weḥd-s.
Yiwen ur ihenna seg-neɣ.
Werǧin i k-ẓriɣ tettaḍsaḍ.
Timseḍsa-s zun d rregmat.
Sin wussan segmi tekkat.
Aql-i ferrẓeɣ yiwen uzenziɣ.
Ẓriɣ yiwen seg-sen iḍelli.
Yettusbedd yiwen unabaḍ uεḍil.
Yiwen seg-sen d aɣalli.
Sarameɣ yiwen ur aɣ-d-yettwali.
Acḥal teswiḍ n tebyirin?
Acḥal yennuɣen d iserdasen?
D yiwen ger yemdukal-iw.
Yya-w ad s-d-naɣet yiwen!
Acḥal sεan n tɣeṭṭen?
Teḍra-yi-d acḥal d abrid.
Tom yettṛebbi yiwen wenziḍ.
Acḥal deg leεmer umeɣrad?
Akud, ur yettraju yiwen.
Yerna yenna i yiwen.
Yessefk ad sɛunt yiwen.
Acḥal ara tesεeddiḍ da?
Acḥal i tt-nerja, ulac-itt.
Ulac ara yagad yiwen.
Ṭṭef-itt s sin ifassen.
D yiwen ubuhal kan.
Nedṛen-t-id acḥal d tikelt.
Tuɣ acḥal-aya ur cḍiḥeɣ.
Yiwen ur aɣ-tt-yeẓra seg-sen.
Yiwen ur yufi iman-is.
Tesɛa snat n tiysetmatin.
Tesɛa snat n teqcicin.
Yiwen deg-wen ur d-yuɣal.
Yiwen ur yelli da.
Mlaleɣ-ţ-id kan yiwen webrid.
Yiwen, sin, kraḍ, ruḥet!
yiwen, sin, tlata, ruḥet!
Acḥal yeqqim ur d-yusi?
Urǧin yenɣa usgunfu yiwen.
Yezger-d yiwen uεudiw axxam-iw.
Aqjun yesseglef yiwen ubeṛṛani.
Acḥal aya ur k-walaɣ.
Yiwen ur d-yemmekta amulli-inu.
Acḥal i tezzenzeḍ azger-nni?
Yiwen ur s-εǧibent ṭṭubbat.
Acḥal, netta yettnadi fell-as.
Acḥal teqqimeḍ akken tuḍneḍ?
Exercices pratiques
1. Comment dit-on 'sept' en kabyle ?
2. Comment dit-on 'troisième' (masculin) ?